Ráð 15

Samfélög fyrir heim án ofbeldis

Húmanistahreyfingin starfar í um 120 löndum að verkefnum sem byggja á frumkvæði almennings. Þetta eru verkefni á sviði heilbrigðis og menntunar og önnur félagsleg verkefni. Leitast er við að breyta hugarfarinu sem ofbeldi styðst við. Einnig er sýnt frammá hvernig það er hægt þegar fólk hefur traust á sjálfu sér og öðrum og starfar saman sem ein heild. Eitt af þessum verkefnum er:  “SAMFÉLÖG FYRIR HEIM ÁN OFBELDIS”.

Ofbeldi tekur á sig ótal myndir. Öfgafyllstu dæmin eru stríð og líkamsárásir en þau ættu sér enga stoð ef ofbeldið væri ekki allt í kringum okkur, í öllum þjóðfélögum, öllum borgum, jafnvel inni á heimilum okkar. Ofbeldið birtist sem efnahagslegt arðrán, pólitískt ofríki, umburðarleysi í trúmálum, einnig þegar fólki er mismunað vegna kynþáttar, kynferðis, vegna þess að það tilheyrir ólíkri menningu eða annari kynslóð. Ofbeldi birtist ennfremur í því að troða skoðunum sínum og gildum uppá aðra. Síðast en ekki síst má nefna andlegt ofbeldi sem felst t.d. í að svipta fólk voninni um betra líf og tækifærum til að skapa sér þau lífsskilyrði sem það þráir.

Stríð og eyðilegging verður alltaf til á meðan við réttlætum þörfina á valdbeitingu af einhverju tagi, látum eins og það sé ekki til eða jafnvel gerum því hátt undir höfði.

Það sem veldur ofbeldi er ótti, en andstæða óttans er trú og traust á sjálfum sér, öðrum og á framtíðinni.

Gróðrarstía ofbeldis og yfirgangs myndast þegar samskipti skortir eða þeim er áfátt að einhverju leiti. Það sem kemur í veg fyrir ofbeldi eru hrein og bein og einlæg samskipti.

Félagslegt ofbeldi og í samskiptum fólks endurspeglar það sem býr innra með einstaklingnum. Ofbeldi á rætur sínar í mótsögnum innra með okkur , þegar hugsun, athöfn og tilfinningar haldast ekki í hendur. Það eflir innri einingu og heilindi þegar sátt er milli þess sem gert er, hugsað og tilfinninganna sem bærast innra með okkur. Þessa sátt öðlumst við helst þegar við gerum eitthvað fyrir aðra án þess að vænta nokkurs í staðinn. Þegar ég geri eitthvað fyrir aðra leysi ég fjötrana sem ofbeldi og þjösnaskapur hafa hneppt mig  í. Gjörðir sem byggja á samstöðu rjúfa keðju ofbeldisins.

Verkefnið nær yfir tiltekið svæði; landsfjórðung, sýslu, bæjarfélag, hverfi félagssamtaka, skóla eða vinnustaðar. Markmiðið er að minnka ofbeldi verulega á því svæði sem verkefnið nær til, en jafnframt að koma samskonar verkefnum á fót um allt land og síðan um allan heim.

Til að verkefnið sé starfhæft þarf það á stuðningi samtaka 100 manns að halda. Fyrsta skrefið er að velja einstakling sem hefur löngun og hæfileika til að taka að sér að koma á fót fyrsta hópnum. Þessi upphafssamtök munu ljá verkefninu stöðugleika og afl og tilvonandi samhæfir virkjar aðra með sér sem einnig vilja helga sig því að skapa samfélag án ofbeldis.

Þegar lokið er við að mynda 100 manna kjarnann kemur leiðbeinandi frá Ráði 15 í heimsókn til að aðstoða við að móta skipulag hópsins og “taka hann út”. Hann heldur fund með fólkinu þar sem hann útskýrir nákvæmlega starfshætti og hlutverk innan hópsins og í verkefninu.

Fyrstu 3 mánuðina kemur þjálfari mánaðarlega og heldur námskeið sem standa í 2 daga og sem eru ætluð félögunum í kjarnahópnum. Á námskeiðunum miðlar hann/hún til þátttakenda upplýsingum, reynslu og starfsaðferðum sem reynst hafa vel annarsstaðar.

Markmið verkefna húmanista sem byggja á frumkvæði almennings er að efla mennskuna og bæta samskiptin í umhverfi þátttakenda.

Félagar halda fundi vikulega en þar fer fram persónuleg vinna (sjálfstyrking, sjálfsþekking osfrv.) og skipulag starfsins. Sérhver félagi heldur sambandi við 10 stuðningsmenn sem hann hittir einu sinni í mánuði og stuðlar að því að ofbeldi minnki í umhverfi þeirra með því að leggja til raunhæfar aðgerðir þar að lútandi.

Til þess að ná markmiði verkefnisins er öflugt starf nauðsynlegt; á fundum, smiðjum, málþingum og umræðufundum, en umfram allt með því að félagarnir tileinka sér og ástunda nýjan lífsstíl í daglegu lífi.

Smiðjurnar eru venjulega í 4 – 6 klst  samfleytt og er hvatt til að sem flestir taki þar þátt; félagar í kjarnanum, stuðningsmenn, vinir þeirra og fjölskyldur og aðrir úr samfélaginu. Þetta er dagur samveru þar sem þátttakendur leysa af hendi sérstaka persónulega vinnu og hópvinnu, þeir fjalla um gögn og starfa með öðrum í andrúmslofti ólíku því sem gerist og gengur í daglegum samskiptum.

Vikulegir fundir eru fyrir félaga í kjarnanum en þar fer fram persónuleg vinna og skipulagning starfsins.

Allir félagar í kjarna svo og stuðningsmennirnir leitast við að lifa samkvæmt lögmálum um tilveru án ofbeldis, að koma fram við aðra eins og manneskjur en ekki hluti og efla trú sína og traust og samstöðugjörðir.

Skammtíma markmið er að verkefninu verði komið á fót um allt land.  Til lengri tíma vonum við að til verði þjóðfélög án undirliggjandi ótta og ofbeldis en þess í stað verði undirstaðan gagnkvæmt traust og mannleg hlýja. Sumum kann að virðast þetta fjarstæðukennt en án efa er það hægt því þetta er það sem flest okkar vilja.

..